Kocaeli Üniversitesi’nde (KOÜ) düzenlenen İletişim Festivali’nde İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Tanıtım ve Bilgilendirme Standı kuruldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'nda görevli Kimyager Enes Dandan, öğrencilere çevre koruma, deniz ve kıyı yönetimi, iklim değişikliği ve sıfır atık konularında bilgi verdi. Ayrıca Dandan, dip çamuru ayırma sürecini uygulamalı olarak da öğrencilere gösterdi.
Enes Dandan, “İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamurunun Temizlenmesi, Susuzlaştırılması ve Bertarafı Projesi” sunumunda dip çamurunun çıkarılma sürecini detaylı bir şekilde anlattı. İzmit Körfezi'nde yaklaşık 100 yıllık bir dip çamuru birikimi bulunduğunu belirten Dandan, 2017 yılında TÜBİTAK tarafından yapılan çalışmayla körfezdeki çamur miktarının, kontaminasyon seviyesinin ve çevreye olan zararının tespit edildiğini söyledi. Bu veriler doğrultusunda kontamine olmuş çamurun temizlenmesine başlandığını ifade etti. Dandan, dip çamurunun yerinde yaklaşık yüzde 56 kuruluğa sahip olduğunu, farklı temizleme yöntemleri bulunsa da en çevreci yöntemin vakumlu sistem olduğunu vurguladı. Bu yöntemle çıkarılan yaklaşık yüzde 8 oranındaki dip çamuru, tesislere ulaştırılırken boru hattında "polimer" adlı kimyasal bir sıvının belirli bir konsantrasyonda enjekte edildiğini belirtti. Ardından süzme işlemiyle suyun, çamurdan arındırılarak tekrar denizle buluşturulduğunu ifade etti.
TÜRKIYE’DE BIR İLK: İZMIT KÖRFEZI DIP ÇAMURU TEMIZLEME PROJESI
Bu işlemin sağladığı faydaları açıklayan Dandan, çamurun çıkarılmasıyla birlikte su hacminin arttığını ve bu durumun oksijenlenmeyi dolayısıyla biyoçeşitliliği olumlu etkilediğini belirtti. İstanbul Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmada bölgede neredeyse hiç balık türünün kalmadığı ve sadece kurtçukların yaşadığı ancak, projenin birinci etabının tamamlandığı bölgede yapılan yeni bir çalışmada, deniz hıyarlarının sayısında artış gözlemlendiği belirtildi. Dandan bu sayede çevredeki canlıların bu projeden olumlu etkilendiğini de söyledi.
Enes Dandan, bu çalışmaların kısa vadede değil, uzun vadede etkili olacağını vurgulayarak şu anda ikinci etabın sürdüğünü, bu sürecin 2026’ya kadar devam edeceğini ve üçüncü etabın ise 2028 yılına kadar tamamlanmasının planlandığını aktardı. Temizlenen dip çamurlarının çeşitli üniversitelerde Ar-Ge çalışmaları kapsamında kullanıldığını, tuğla ve beton katkı maddesi olarak değerlendirildiğini belirten Dandan, aynı zamanda Güzel Sanatlar Fakültesi tarafından çamur içindeki killerle vazo, tablo ve heykel gibi ürünlerin üretildiğini de ekledi. Ancak dip çamurunun kullanım miktarının az olması nedeniyle henüz büyük ölçekli bir yatırım yapılamadığını, esas amacın depolama olduğunu ifade etti. Projenin Türkiye’de denizde gerçekleştirilen ilk dip çamuru temizleme çalışması olduğunu belirten Dandan, bu alanda dünyada ise dördüncü sırada yer aldığımızı aktardı.
Muhabir: Gizem Çelik
Fotoğraf: Sabri Ülker
