Kocaeli Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 5. Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu (CIDA) kapsamında “Gazetecilikte Yapay Zekâ: Üretim, Etik ve Söylem” başlıklı oturum gerçekleştirildi. Oturumun başkanlığını Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emel Baştürk üstlendi. Oturumda, Ankara İl Sağlık Müdürlüğünden Tolga Tellan, Iğdır Üniversitesinden Öğr. Gör. Dr. Burak İli ile Kocaeli Üniversitesinden Arş.Gör. Dr. Turancan Şirvanlı, Arş. Gör. Barış Çelik, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Arş. Gör. Sevgi Tiktaş Çelik, Arş. Gör. Yankı İpek Dolunay ve Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Yolçu Cengiz yer aldı. Akademisyenler, araştırmaları üzerinden gazetecilik mesleğinde yapay zekâ kaynaklı üretim, etik ve söylem boyutlarını değerlendirdi.
ROBOT GAZETECİLİK VE ALGORİTMALARIN ROLÜ
Oturum, Ankara İl Sağlık Müdürlüğünden Tolga Tellan’ın “Haberin Üretiminde Yapay Zekâ ve Robot Gazeteciliğin Rolünü Tartışmak” başlıklı sunumuyla başladı. Tellan, “Robot gazeteciliği habercilikte insan unsurunun devreden çıkarılmasıdır” ifadelerini kullandı. Araştırma bulgularını paylaşan Tellan, arama motoru algoritmalarının akademik metinleri bile belirli filtrelerden geçirdiğini dile getirdi.
AKADEMİK YAYINCILIKTA YAPAY ZEKÂ POLİTİKALARI
Oturumun ikinci bölümünde Iğdır Üniversitesinden Öğr. Gör. Dr. Burak İli, “Akademik Yayıncılıkta Yapay Zekâ Politikaları: Gazetecilik ve Medya Çalışmaları Dergileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme” başlıklı araştırmasını sundu. İli sunumunda, araştırmacıların metin dilini geliştirmesi sebebiyle yapay zekâyı tercih edebildiklerini öte yandan uydurma kaynak üretimi ve hatalı bilgi aktarımı riskleri nedeniyle bu araçlara mesafeli yaklaştıklarını belirtti. İli ayrıca, akademik dergiler için ortak bir yapay zekâ politika çerçevesi oluşturulması yönündeki önerisini paylaştı.
GAZETECİLİĞİN ETİK VE YASAL SORUMLUSU HÂLÂ İNSAN
Arş.Gör. Dr. Turancan Şirvanlı ise “'Sorumluluk Kimde?': Yapay Zekâ Kılavuzlarında Gazeteciliğin Etik Sınırlarının İnşası” başlıklı araştırmasını aktardı. Çalışmanın çıkış noktasının gündelik mesleki karşılaşmalar olduğunu ifade eden Şirvanlı, incelenen kılavuzlarda gazeteciliğin etik ve yasal sorumluluğunun nihai olarak insanda tanımlandığını dile getirdi.
YAPAY ZEKÂ HABERLERİNDE SURİYELİ SÖYLEMİ
Oturum Arş. Gör. Barış Çelik ve Arş. Gör. Sevgi Tiktaş Çelik’in “Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Haber Metinlerinde Suriyeli Söylemi: Eleştirel Bir Analiz” başlıklı ortak çalışmasıyla sürdü. Sunumu gerçekleştiren Arş. Gör. Barış Çelik, Türk medyasında Suriyelilerin sıklıkla “edilgen mağdur” ya da “toplumsal sorunlarla ilişkili özne” şeklinde çerçevelendiğine dikkat çekti.
AKADEMİSYENLERDEN YAPAY ZEKÂYA “ELEŞTİREL DİRENÇ”
Oturumun son sunumunda Arş. Gör. Yankı İpek Dolunay ve Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Yolçu Cengiz’in “İletişim Bilimi Akademisyenlerinin Yapay Zekâ Araçlarını Kullanım Deneyimi: Dönüşüm mü, Direniş mi?” başlıklı araştırması ele alındı. Çalışmayı aktaran Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Yolçu Cengiz, akademisyenlerle yapılan görüşmelerde yapay zekânın hız kazandırmasına karşın ciddi bir doğrulama ve kontrol mesaisi yarattığını ifade etti. Cengiz değerlendirmesinde, “Akademisyenler yapay zekâyı tümüyle reddetmiyor; ancak ona karşı dikkatli ve eleştirel bir direnç sergiliyor” sözlerine yer verdi.
Oturum, akademisyenlerin soruları ve genel değerlendirmelerin ardından sona erdi.
Muhabir:Dilay Sarı
Fotoğraf: Dilay Sarı
