Kocaeli Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 5. Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu (CIDA 2026) kapsamında, “Dijital Sağlık İletişiminde Yapay Zekâ” başlıklı oturum gerçekleştirildi. Prof. Dr. Nihal Paşalı Taşoğlu başkanlığındaki oturumda; yapay zekânın sağlık bilgisinin sunulması ve değerlendirilmesindeki rolü, sağlık içeriklerinde doğrulama pratikleri ile dijital medyanın çocuklar ve toplum üzerindeki etkileri ele alındı.
SAĞLIK BİLGİSİNDE GÜVEN VE DOĞRULAMA ÖNE ÇIKTI
Dr. Sema Çağlayan’ın sunduğu araştırmada, sağlık odaklı tıklama tuzağı (clickbait) başlıklarına maruz kalma ve bu içeriklere tıklama eğilimi incelendi. Türkiye genelinde 18 yaş üstü 1.073 katılımcıyla yürütülen çalışmada, abartılı ve korkutucu başlıklara maruz kalma oranının profesyonel başlıklara kıyasla farklılaştığı, katılımcıların ise genel olarak sansasyonel başlıklara daha düşük tıklama eğilimi gösterdiği aktarıldı. Yaş, eğitim düzeyi ve medya kaynaklarına duyulan güvenin tıklama motivasyonunda belirleyici faktörler olduğu ifade edildi.
Oturumda sunulan bir diğer çalışmada; üretken yapay zekâ tarafından hazırlanan, hekim denetiminden geçen ve doğrudan uzman hekim tarafından oluşturulan sağlık tavsiyelerine duyulan güven karşılaştırıldı. Bulgular, uzman hekim kaynaklı tavsiyelerin daha güvenilir algılandığını, ancak tavsiye kaynağının rahim ağzı kanseri taramasına katılım niyetinde anlamlı bir fark yaratmadığını ortaya koydu.
Mobil Uygulama Geliştiricisi Nazlı Sağol ve Doç. Dr. Gülden Özkan’ın sağlık iletişimi profesyonelleriyle yürüttüğü araştırmada ise yapay zekâ çıktılarının güvenilirliğini ölçmede kurumsal ilkelerin yetersizliği, insan denetimi ve doğrulama uygulamalarındaki farklılıklar değerlendirildi. Araştırmanın ön bulgularında, sağlık riski arttıkça uzman teyidine duyulan ihtiyacın da belirginleştiğine dikkat çekildi.
ÇOCUKLARIN DİJİTAL GÜVENLİĞİ VE MEDYANIN TOPLUMSAL ETKİSİ
Arş. Gör. Dr. Şefika Yurdakul, Arş. Gör. Barış Çelik ve Dr. Öğr. Üyesi Gözde İslamoğlu’nun hazırladığı ortak çalışmada, ebeveyn ve öğretmenlerin çocukların yapay zekâ ve algoritmik sistemlerle etkileşimine dair risk algıları incelendi. Araştırma sonuçları, ebeveynlerin dijital risklere karşı farkındalık taşımalarına rağmen çocuklara rehberlik etme noktasında kendilerini yetersiz hissettiklerini gösterdi. Öğretmenler ise zaman, müfredat, teknik altyapı ve materyal eksikliklerinin eleştirel dijital okuryazarlık eğitimini zorlaştırdığını dile getirdi. Çalışmada, çocukların dijital güvenliğinin sağlanmasında yetişkinlerin yetkinliklerinin artırılmasının kritik bir gereklilik olduğu vurgulandı.
Oturumun son sunumunda Gazeteci Cihan Oğuz’un, düşünür Byung-Chul Han’ın medya ve toplumsal değişim yaklaşımına yönelik eleştirel incelemesi aktarıldı. Sunumda, dijital medya dinamikleri, enformasyon yorgunluğu, bireyin kendini bir marka gibi konumlandırması ve dijital dönüşümü yalnızca kapitalizm üzerinden okumanın sınırlılıkları tartışıldı. Kodlama ve metinsel içerik analizi süreçlerinde yapay zekâ araçlarından da faydalanıldığı belirtildi.
Oturum, dijital sağlık iletişiminde güvenilir bilgiye erişim, insan denetimi ve eleştirel dijital okuryazarlığın önemine yapılan vurguların ardından sona erdi.
Muhabir: Rüya Kapan
Fotoğraf: Rüya Kapan
